جلسه ششم آموزش سینما

جلسه ششم آموزش سینما

در جلسه قبلی با انواع نماها در سینما آشنا شدیم در این جلسه قصد داریم تا با خصوصیات شخصیت های سینمایی و همچنین انواع حرکت در سینما آشنا شویم.

یکی از عناصر مهم دراماتیک یک فیلم شخصیت پردازی است.شخصیت های قوی ، جذاب و باورپذیر معولاً فیلم های خوب را تشکیل می دهند. زیرا شخصیت ها می توانند بیننده را درگیر کنند و آنها را نسبت به سرنوشت شان علاقمند سازند به شکلی که تا آخر فیلم را دنبال کنند.

شخصیت های خوب فیلم دارای انگیزه یا نیاز دراماتیک هستند و برای رسیدن به خواسته هایشان از تلاش و مبارزه دست بر نمی دارند. و هیچ مانعی نمی تواند جلو آنها را بگیرد. زیرا انگیزه عاملی است که آنها را برای رسیدن به هدفشان به حرکت در می آورد.

عمل دراماتیک

آنچه که از یک شخصیت در فیلم سر می زند و منجر به ایجاد کشمکش می شود را عمل دراماتیک می نامند. هرچه انگیزه شخصیت قوی تر باشد فیلم دراماتیک تر خواهد بود.

شخصیت های فیلم باید باورپذیر نیز باشند.بنابراین باید در انتخاب شخصیت ها دقت کرد. شخصیت های یک فیلم دراماتیک جدی با شخصیت های یک فیلم کمدی کاملآ متفاوت هستند.و نباید از یک فیلم جدی انتظار اتفاق و شخصیت کمیک داشت.زیرا بسیار مضحک و مسخره به نظر می رسد.بنابراین باید میان سن و جنسبت و موقعیت اجتماعی و ویژگی های روحی و روانی یک شخصیت و کارهایی که قرار است انجام دهد تناسبی وجود داشته باشد.

حرکت در سینما

اساس جوهر سینما حرکت است و به عبارت دیگر سینما را می توان به عنوان عکاسی متحرک نامید. به طور متوسط هر ثانیه ۲۴ فریم یا همان عکس در برابر چشمان تماشاگر به نمایش در می آید و این خطای چشم انسان است که قادر به درک فاصله بین تصاویر نیست.

هدفمند بودن حرکت دوربین در سینما از اهمیت بالایی برخوردار است فیلمساز نباید دوربین را بی جهت و بدون داشتن ایده در ذهنش به حرکت در بیاورد. هر حرکت دوربین در سینما تاثیرات مختلفی دارد و نیاز است تا فیلمساز با شناخت دقیق این حرکات بتواند به درستی از آنها استفاده کند.

حرکت های دوربین

۱ – حرکت دوربین بر روی سه پایه ثابت

۲ – حرکت انتقالی دوربین روی ریل یا کرین

۳ – حرکت دوربین روی دست

۴ – حرکت اپتیکی دوربین یا زوم

حرکت های دوربین بر روی سه پایه ثابت

پن (Pan)

حرکت افقی دوربین از چپ به راست یا بالعکس روی یک پایه ثابت را پن به راست یا پن به چپ می گویند. حرکت برای دنبال کردن یک سوژه مثل ماشین یا برای معرفی یک مکان و… استفاده می شود. حرکت پن می تواند تند یا نرم باشد  به حرکت پن تند ، پن شلاقی یا سویچ پن نیز می گویند.

حرکت تیلت (Tilt)

حرکت عمودی دوربین روی محور ثابت ، مثل شخصی که ایستاده و ارتفاع ساختمان بلندی را از بالا تا پایین (یا برعکس) نگاه کند. به حرکت از پایین به بالا تیلت آپ (tilt up) و به حرکت از بالا به پایین ، تیلت داون (tilt down) می گویند. از این حرکت معمولاً برای نشان دادن ارتفاع یا عظمت یک سوژه ، ارتباط بین دو شی و یا نمایش کلیت یک شی یا جزئیات آن سوژه و… استفاده می شود.

حرکت مورب

این حرکت تلفیقی از حرکت پن و تیلت است . دوربین حول یک محور ثابت یک حرکت چپ یا راست نرمی را به صورت یک منحنی از بالا به پایین ویا بالعکس طی می کند.

حرکت انتقالی دوربین روی ریل یا کرین
حرکت تراولینگ (Travelling)

به حرکت دوربین روی ریل را تراولینگ می گویند. در این روش دو ریل موازی همانند ریل قطار کار هم گذاشته می شود . از این حرکت برای دنبال کردن سوژه های متحرک استفاده می شود.

حرکت دالی (Dolly)

سکویی چرخدار برای حرکت دادن دوربین فیلمبرداری که معمولاً برای دقت و بی صدایی با دست حرکت داده می شود. ارابه گاهی روی ریل و گاهی با چرخ هایی لاستیکی روی سطوح صاف قابل حرکت است. حرکت دوربین روی سکوی چرخدار را هم دالی می گویند. به حرکت دوربین رو به جلو دالی این (Dolly In) و به حرکت دوربین به عقب ، دالی بک (ِDolly Back) می گویند.

این حرکت اگر در جای درست استفاده شود بسیار تاثیر گذار است. به عنوان مثال دالی بک از یک بازیگر می توان به معنای تنهایی آن فرد می باشد.

حرکت کرین (Crane)

جرثقیل مخصوص فیلمبرداری که پایه اش متحرک است و یک بازوی بلند دارد که بر انتهای آن سکویی است و بر این سکو دوربین فیلمبرداری و مسئول دوربین قرار می گیرد. با این جرثقیل می توان از ارتفاع فیلمبرداری کرد.به تصاویری که با کرین فیلمبرداری می شود (crane shot) می گویند. با استفاده از کرین ، فیلمبردار می تواند به طور همزمان حرکت های پن ، تیلت ، دالی و تراولینک را نیز انجام دهد. از این روش برای صحنه های عظیم فیلم های حماسی و جنگی استفاده می شود.

نمای هلی شات (Heli shot)

نمای هوایی می باشد که دوربین روی یک هلی کوپتر قرار می گیرد و از بالا فیلمبرداری انجام می شود . از این روش برای چشم انداز های طبیعی  یا صحنه هایی که امکان حضور فیلمبردار نیست مانند فیلمبرداری از دره ها یا حیات وحش استفاده می شود.

حرکت روی دست دوربین

این حرکت بسیار ساده است و معمولاً در فیلم های مستند یا فیلم های گزارشی تلویزیون از آن استفاده می شود در فیلم های داستانی نیز برای دادن جنبه مستند به موضوع یا تصویر کردن زاویه دید قهرمان یا همان نمای نقطه نظر(pov) استفاده می شود.

نمای نقطه نظر (pov)

به نمایی گفته می‌شود که در آن دوربین بازنمایانگر چشم شخصیت در فیلم است. آنچه ما بر پرده مشاهده می‌کنیم در اصل چیزی است که بازیگر در صحنه می‌بیند. این تکنیک در سینما بسیار رواج دارد و در بسیاری از فیلم‌ها مشاهده می‌شود. این نما برای ایجاد استرس و هیجان در تماشاگر نیز رواج دارد. به عنوان مثال لحظه ای را در نظر بگیرید که شخصیت اصلی داستان با یک موجود فضایی که به سمتش حمله ور شده است و وی راه پیش و پس ندارد مواجه شده است. با این نما در این سکانس می تواند ترس و هیجان را به مخاطب منتقل نمود.

این روش یکی از سخت ترین روش های فیلمبرداری می باشد و مهارت زیادی را می طلبد زیرا فیلمبردار باید مراقب حرکت های شدید دست و شانه و پاهای خود که به دوربین منتقل می گردد باشد. در این روش تمام حرکات گفته شده را می توان انجام داد . برای کمتر شدن لرزش دوربین از وسیله ای به نام شولدر ( Shoulder)  یا دوشی استفاده می شود. استیدی کم (Steadicam) نیز وسیله ی دیگری است که لرزش های بدن فیلمبردار را در این روش بسیار کاهش می دهد.

حرکت اپتیکی دوربین یا زوم

در این حرکت دوربین جا به جا نمی شود و تنها با جابجایی عدسی ها حرکت انجام می شود . حرکت زوم به جلو را زوم این (Zoom In ) و حرکت زوم به عقب را (Zoom Back) می گویند.

به دلیل سادگی و کم هزینه بودن این روش سینما گران تازه کار، این روش را به روش های قبلی ترجیح می دهد اما این روش تنوع تصویری ایجاد نمی کند و می تواند باعث خستگی و نارضایتی بیننده شود.

در جلسات آتی با مفهوم صدا در سینما و همچنین با تدوین نیز بیشتر آشنا خواهیم شد.