تیم برتون و سینمای منحصربه‌فرد او؛ نقد سینمای تیم برتون (قسمت دوم)

burton-aradmag-008

تیم برتون با سوئینی تاد به‌نوعی به نقطه اوج کارنامه کاریش رسید. بسیاری از آثار درخشان او تا قبل از سوئینی تاد خلق شد. با آراد مگ همراه باشید تا به بررسی سایر آثار برتون در سال‌های اخیر بپردازیم.

یکی از شاخص‌ترین آثار کارنامه برتون پس از سوئینی تاد، «آلیس در سرزمین عجایب» است. آلیس ژانری تخیلی ماجراجویانه داشت و داستان آلیس معروف را حکایت می‌کرد. اما آلیس برتون هم مانند سایر آثارش رنگ و بویی خاص داشت. بازیگران مطرحی ازجمله هلنا بونهام کارتر، جانی دپ، ان هتوی در این فیلم بازی می‌کنند. آلیس در گیشه با استقبال خوبی مواجه شد و یک میلیارد دلارفروش جهانی داشت و در بسیاری از جشنواره‌ها نامزد شد.

burton-aradmag-001

سایه‌های سیاه یا دارک شدو، اثر شاخص بعدی کارنامه برتون است که تمی ترسناک و کمدی دارد. تم این فیلم با فیلم‌های قبلی برتون متفاوت بود و همین مسئله نقدهای زیادی را به او وارد کرد. بسیاری از منتقدان بر این باور هستند که نمی‌توان دارک شدو را اثری موفق در کارنامه برتون دانست، اما عده‌ای هم دقیقاً نقطه مقابل این نظریه دارند و دارک شدو را نقطه عطفی در تغییرات سبک برتون می‌دانند.

burton-aradmag-002

یکی از متفاوت‌ترین فیلم‌های برتون در سال ۲۰۱۴ ساخته شد. چشمان بزرگ یا بیگ آیز، فیلمی زندگی‌نامه‌ای است که داستان کلاه‌برداری هنری را در دهه ۱۹۶۰ آمریکا روایت می‌کند. والتر کین نقاشی بود که تصاویر کوکان خیابانی را با چشمانی بزرگ و اشک‌آلود به تصویر می‌کشید. مخاطبان آثار کین زیاد بودند و منتقدان با او سر جنگ داشتند. سال‌ها بعد این موضوع برملا شد که آثار درواقع کار همسر کین، «مارگارت کین» بوده.

burton-aradmag-003

بیگ ایز به‌نوعی برتون نبود. خبری از تم تاریکی که در اکثر فیلم‌ها برتون می‌دیدیم، نبود و فضا به‌نوعی متفاوت از برتون بود. متعصبان و طرفداران دوآتشه استقبال خوبی از فیلم نکردند، فروش فیلم چنگی به دل نمی‌زد و بسیاری از منتقدان پایان سینمای خلاق و ناب برتون را اعلام کردند.

اما بیگ آیز آن‌قدرها هم غیرقابل‌تحمل نبود. فیلم کمی چاشنی تخیل داشت و داستان را به شکل سایر زندگی‌نامه‌ها روایت کرده بود.

و اما آلیس در آن‌سوی آیینه، شکست بعدی کارنامه برتون. این فیلم در سال ۲۰۱۳ اکران شد و با بودجه ۱۷۰ میلیون دلاری تنها ۲۹۹ میلیون دلار فروخت. طرفداران برتون از او ناامید شده بودند و حتی صدای منتقدان راضی هم درآمده بود. شاید یکی از دلایل اصلی شکست این فیلم، کارگردانی جیمز بابین و نقش برتون به‌عنوان تهیه‌کننده بود. اما مخاطبان انتظار داشتند که هر جا اسمی از برتون در میان بود، با اثری شگفت‌انگیز روبه‌رو شوند ولی دیگر اثری از آثار درخشانی مانند ادوارد دست قیچی نبود.

burton-aradmag-004

خانه دوشیزه پرگین برای بچه‌های عجیب. عنوان فیلم بعدی برتون بود که در سال ۲۰۱۶ ساخته شد. فیلم فروش بسیار بالایی نداشت و گویی مخاطبین برتون به رکود سینمای او عادت کرده بودند. فیلم ژانری ماجراجویانه داشت و توانست ۲۵۳ میلیون دلارفروش کند.

و اما آخرین اثر بلند برتون، دامبو است که محصول سال ۲۰۱۹ است. این فیلم کمی غم و داغ فروش پایین و ناامیدکننده آثار قبلی را تسکین داد و با استقبال خوبی مواجه شد. فیلم‌نامه این فیلم توسط ایرن کروگر بر اساس پویانمایی به همین نام محصول سال ۱۹۴۱ ساخته کمپانی والت دیزنی به رشته تحریر درآمده است.

burton-aradmag-005

فیلم داستان یک خانواده را دنبال می‌کند که در یک سیرک مشغول به کار هستند و مواجه با یک بچه فیل عجیب که گوش‌های بسیار بزرگ دارد باعث می‌شود تا زندگی آن‌ها دچار دگرگونی شود. کمپانی دیزنی در ادامه روند تولید فیلم سینمایی از آثار انیمیشن کلاسیک خود و بعد از تجربه‌هایی همچون مالیفیسنت و دیو و دلبر، از سال ۲۰۱۴ شروع به مقدمات ساخت فیلمی بر اساس شخصیت دامبو کرد. تیم برتون در مارس ۲۰۱۵ به‌عنوان کارگردان انتخاب شد. کار فیلم‌برداری از ژوئیه تا نوامبر ۲۰۱۷ به طول انجامید و بیش‌تر فیلم در لندن جلوی دوربین رفت. دامبو در تاریخ در ۲۹ مارس ۲۰۱۹ توسط استودیو سینمایی والت دیزنی به‌صورت جهانی اکران شد. فیلم با واکنش متوسطی از سوی منتقدان همراه بود. عملکرد تیم بازیگری و سبک ویژه برتون مورد تحسین قرار گرفت اما منتقدان نسبت به فیلم‌نامه فیلم انتقاداتی داشتند. دامبو ۳۵۰ میلیون دلار در سراسر جهان فروش کرد درحالی‌که ۱۷۰ میلیون دلار بودجه ساخت آن بوده است.

بدون شک کارنامه کاری ۱۵ سال اول زندگی برتون، بسیار درخشنده‌تر از بقیه کارنامه کاریش است. خلاقیت، فیلم‌نامه خوب و ساخت حرفه‌ای در آثار اولیه او نظر هر منتقدی را جذب می‌کند.

burton-aradmag-006

اما شخصیت برتون، چیزی بود که همه اطرافیانش به آن اشاره می‌کنند، جانی دپ در مقدمه کتاب «برتون به روایت برتون» می‌گوید:

«درباره او دیگر چه می‌توانم بگویم؟ او برادر، دوست و پدر فرزندخوانده‌ام است. او بی‌نظیر و شجاع است. او کسی است که به خاطرش تا آخر دنیا می‌روم و به‌خوبی می‌دانم که او هم برای من همین کار را خواهد کرد.»

burton-aradmag-007

فاطمه محمدی
فوق لیسانس گرافیک و عاشق دنیای شگفت انگیز هنر!هنر همیشه دغدغه اصلی زندگی من بوده،خواندن درباره هنر امروز به یک عادت برای من تبدیل شده،هدف من به اشتراک گذاشتن دریچه ای از تاریخ شگفت انگیز هنر با شماست!