استاندارد شارژ بی سیم Qi چیست و چرا باید به آن اهمیت بدهیم؟

شارژ بی سیم
استاندارد شارژ بی سیم Qi

اگر تابحال شارژر بی‌سیم خریده باشید، احتمالا در در حین صحبت با فروشنده یا روی بسته به عبارت Qi-Certified برخورد کرده‌اید. اگر می‌خواهید بدانید استاندارد شارژ بی سیم Qi چیست و چرا حتما باید از آن استفاده کنید، با آراد مگ همراه باشید.

Qi یک استاندارد شارژ بی‌سیم است

Qi که چی تلفظ می‌شود، یک استاندارد برای انتقال انرژی بی‎سیم است. شارژ بی سیم Qi توسط کمپانی WPC تدوین شده و هدفش استاندارد کردن شارژ بی‌سیم روی تمام دستگاه‌هاست. درست مثل کاری که استانداردهای USB یا بلوتوث برای استانداردسازی انتقال داده در دستگاه‌های مختلف انجام داده‌اند.

با این تعریف ساده این سوال پیش می‌آید که چرا شارژ بی‌سیم باید استانداردسازی بشود؟

بدون استانداردی مثل Qi، شارژ بی‌سیم می‌تواند خیلی پردردسر باشد. تصور کنید هر گوشی هوشمند به جای Micro-USB یا USB-C، کابل مخصوص خودش را داشته باشد. بدون استاندارد شارژ بی سیم Qi با چنین وضعیت آشفته‌ای سر‌و‌کار خواهیم داشت.

البته از لحاظ فنی امکان کار کردن شارژر بی‌سیم استاندارد نشده با دستگاه‌های استاندارد نشده وجود دارد. اما ترکیب استانداردهای برق و تغذیه با دستگاه‌هایی که توسط آن استاندارد پشتیبانی نمی‌شوند، ناکارآمد و خطرناک است.

استاندارد شارژ بی سیم Qi همه چیز را ایمن و ساده می‌کند

شارژرهای وایرلس برای انتقال انرژی از القای مغناطیسی یا تشدید مغناطیسی استفاده می‌کنند (Qi از هر دوی اینها استفاده می‌کند). چنین روشی تقریبا مشابه میدان مغناطیسی دور زمین عمل می‌کند. گوشی هوشمند شما کویل یا سیم‌پیچی دارد که انرژی مغناطیسی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند و سپس با آن باتری را شارژ می‌کند. به همین سادگی!

به همین خاطر کار کردن شارژرهای استاندارد نشده با رسیورهای استاندارد نشده در گوشی‌ها ممکن است (از لحاظ فنی). اما فقط اصول فنی مهم نیستند. در نتیجه در دنیای بدون استاندارهای شارژ بی سیم سه مشکل بزرگ به وجود خواهد آمد.

  1. شارژ بیش از حد گوشی‌ها: گوشی‌های هوشمند نوعی محدودکننده ولتاژ داخلی دارند که از شارژ بیش از حد در حالت باسیم جلوگیری می‌کند. اما شارژ بی‌سیم مبتنی بر سیم‎پیچ است؛ سیم‌پیچی مشابه چیزی که در گازهای برقی وجود دارد. بدون استاندارد شارژ بی‌سیم، یک شارژر وایرلس قوی (مثلا ۲۵ وات) می‌تواند به کویل بی‌سیم یک گوشی ضعیف آسیب بزند (صفر تا ۵ وات). این آسیب به قطعات درگیر شارژ وایرلس محدود نمی‌شود و روی باتری و سایر قطعات داخلی هم تاثیر می‌گذارد.
  2. گرم شدن بیش از حد: این مورد همین حالا هم یکی از مشکلات رایج در شارژرهای وایرلس ولتاژ بالا یا ارزان است. بدون مدیریت انرژی یا تهویه مناسب، گرما جمع می‌شود و به گوشی شما آسیب می‌زند. گرمای زیاد می‌تواند منجر به خراب شدن باتری بشود که گاهی آتش‌سوزی هم ایجاد می‌کند.
  3. انتقال گرما به اجسام مجاور: بدون فناوری تشخیص اجسام خارجی (FOD) که بخشی از استاندارد شارژ بی سیم است، شارژر انرژی مغناطیسی را به اجسامی به جز گوشی هم ارسال خواهد کرد. مثلا اجسام فلزی که اطراف گوشی قرار دارند. این مشکل می‌تواند منجر به گرم شدن بیش از حد و آتش‌سوزی بشود.

استاندارد شارژ بی سیم Qi این اطمینان را به ما می‌دهد که هیچکدام از این مشکلات پیش نخواهند آمد. وقتی یک گوشی یا شارژر گواهی استاندارد Qi دارد یعنی ایمنی، کارایی و سازگاری آن توسط کمپانی WPC تست شده است. دستگاه‌های دارای استاندارد Qi باید در بین صفر تا ۳۰ وات کار کنند (این استاندارد می‌تواند تا کیلووات هم بالا برد اما نه برای شارژ گوشی)، تست‌های دمایی را رد کنند و با استانداردهای Qi FOD پیروی کنند. همچنین باید با سایر دستگاه‌های دارای گواهی Qi (گوشی یا شارژر) سازگار باشند؛ درست همانطور که همه کارت‌های میکرو SD در همه پورت‌های میکرو SD کار می‌کنند.

سایر استانداردهای شارژ بی‌سیم مرده‌اند

معمولا طوری درباره استاندارد شارژ وایرلس Qi صحبت می‌شود که انگار تنها استاندارد موجود است. استانداردهای دیگری هم برای شارژ بی سیم وجود دارد اما هیچکدام دیگر مطرح نیستند.

البته از دید مصرف‌کننده این اتفاق خوبیست. استانداردهای شارژ بی‌سیم خوب با هم کار نمی‌کنند و بهتر است همه گوشی‌ها و شارژرها از یک فرمت پشتیبانی کنند. اما اگر بخواهید با سایر استانداردها هم آشنا باشید، مهمترین آنها بعد از استاندارد شارژ بی سیم Qi استانداردهای PMA و AirFuel مهمترینشان هستند.

استاندارد پاورمت یا PMA از القای مغناطیسی برای شارژ دستگاه‌ها استفاده می‌کند. سری گلکسی گوشی‌های سامسونگ (S8، S9 و S10) هنوز از استاندادر PMA پشتیبانی می‌کنند (در کنار استاندارد Qi). البته کاربران شکایت‌هایی مبنی بر کار نکردن برخی از شارژرهای PMA داشته‌اند.

استاندارد شارژ وایرلس مهم دیگر AirFuel (با نام قبلی Rezence) است که برای شارژ از تشدید مغناطیسی استفاده می‌کند. این استاندارد توسط بسیاری از دستگا‌ه‌های قدیمی (از جمله آیفون ۵s) پشتیبانی می‌شود.

آیا باید به این استانداردها شانس دوباره داد و دوباره آنها را به میدان آورد؟ اینکار مثل اینست که منتظر ارائه یک استاندارد USB جدید باشیم. شاید کمی رقابت ایجاد کند اما همه چیز برای مصرف‌کنندگان پیچیده‌تر می‎شود. مهمتر اینکه این پیچیدگی ضرورتی هم ندارد.

آینده استاندارد شارژ بی سیم Qi

شارژ بی‌سیم یکی از موضوعات فناوری مهم این روزهاست و سخت می‌توان گفت به کجا خواهد رفت. این فناوری هنوز در مراحل اولیه است. اگرچه شارژ گوشی روی یک استند پلاستیکی برای همه ما خیلی خوشایند بوده اما این فناوری پتانسیل‌ زیادی برای کاربردهای دیگر دارد.

از همین ابتدا بگوییم که با شارژ وایرلس ماشین خیلی فاصله داریم. اما کمپانی WPC فعلا روی شارژ وایرلس وسایل آشپزخانه و ابزارهای برقی کار می‌کند. شاید انتظارتان بیشتر از شارژ همزن و دریل باشد اما باید از جایی شروع کرد.

کلید بازی شارژ بی‌سیم، کارایی و آسانی است. فروختن شارژ بی‌سیمی که انرژی را هدر بدهد، شارژ با آن بیشتر از راهکارهای باسیم طول بکشد یا برای استفاده روزمره پردردسر باشد هیچ فایده‌ای ندارد. در حال حاضر استاندارد شارژ بی سیم Qi از انتقال انرژی تا یک کیلووات پشتیبانی می‌کند. کمپانی WPC انتظار دارد با تمرکز بر وسایل آشپزخانه و ابزار برقی راه مناسبی برای انتقال انرژی در مقیاس کیلووات پیدا کند و روش ساخت شارژر وایرلس توکار را پیدا کند. شارژرهایی که روی کانتر و قفسه یا زیر کفپوش نصب می‌شوند.

شارژرهای بی‌سیم بدون استاندارد نخرید

اگر شارژر بی‌سیم استاندارد Qi ندارد، نباید آن را بخرید یا از آن استفاده کنید. فقط در این صورت است که می‌توانید مطمئن باشید گوشی آسیب نمی‌بیند یا باتری آتش نمی‌گیرد.  در صورتی که می‌خواهید استانداردی به جز Qi را انتخاب کنید هم باید مطمئن شوید گوشی شما با این استانداردهای غیرمرسوم سازگار باشد.