کاشان و جاذبه‌های دیدنی‌ آن

کاشان

کاشان مهد تمدن و فرهنگ سنتی ایران و مشهور به دارالمؤمنین است. این شهر دارای بیش از ۷٬۵۰۰ سال قدمت شهرنشینی و یکی از زیباترین شهرهای ایران است.کاشان شهری با اصالت و با مشاهیر علمی و ادبی زیادی است و نقش پررنگی در صنعت گردشگری ایران دارد. عده‌ای از مورخین، کاشان را با اصالت‌ترین و اولین شهر ایران و جهان می‌دانند.

با آراد مگ همراه می‌شویم تا سفری به کاشان، مهد تمدن ایران داشته باشیم .

معرفی

این شهر، اولین سکونت‌گاه جمع نشینی و شهرنشینی بشر روی کره خاکی با نام تمدن سیلک بوده و اولین تمدن آریایی و اولین گویش و لهجه و زبان آریایی و فارسی کنونی، از این تمدن و این شهر بوده‌ است. جاذبه‌های گردشگری این شهر زیبا، دارای دو بخش کوهستانی و کویری است.

آداب گلاب ‌گیری و قالی‌شویان از مراسم سنتی این شهر است که سالانه گردشگران زیادی را از سراسر دنیا به سوی خود می‌کشاند. مراسم گلاب‌گیری در اردیبهشت ماه و مراسم قالی‌شویان در مهرماه هر سال، در این شهر برگزار می‌شود.

جفرافیای کاشان

شهر کاشان در شمال استان اصفهان و در میان کوه‌های کرکس نطنز و کویر مرکزی ایران قرار گرفته است. کاشان با مساحت ۲۱۰۰ هکتار در ناحیه مرکزی ایران واقع شده و از یک سو به کوهستان و از سوی دیگر به دشت کویر منتهی می شود. این شهر در ارتفاع ۹۴۵ متری از سطح دریا قرار گرفته و دارای مختصات جغرافیایی ۵۱ درجه و ۲۷ دقیقه طول شرقی و ۳۳ درجه و ۵۹ دقیقه عرض شمالی است.

جاذبه‌های گردشگری

 باغ فین کاشان

باغ فین کاشان
باغ فین کاشان

در تمامی باغ‌های ایرانی اصول معماری با تلفیقی از تاریخ و طبیعت به شکل هوشمندانه‌ای به کار رفته است که از نمونه‌های برتر معماری در سراسر جهان محسوب می‌شوند و هنوز با گذشت صدها سال برای ساخت باغ‌ها از شیوه‌های معماری آن الهام می‌گیرند.

باغ فین، نمونه‌ی کاملی از باغ‌های ایرانی است که علاوه بر بناهای زیبا، وجود درختان سر به فلک کشیده، فواره‌ها و صدای عبور آب از دل سنگ فرش‌ها  فضایی دلپذیر و مفرح را برای بازدیدکنندگانش پدید آورده است.که جلوه‌های بی‌نظیرش، گردشگران را افسون می‌کند.

مساحت باغ فین کاشان برابر با ۳۳۷۰۰ مترمربع است و دیوار، بارو و برج های استوانه ای شکل، حیاط مرکزی این باغ شگفت انگیز را در برگرفته اند.این باغ زیبا دارای بخش‌های متنوعی است که هر کدامشان دنیای خیال‌انگیز خود را دارند.

حوض جوش؛که کف پوش آن، نقشی مانند قالی های ترج و محراب کاشان را دارد.

حوض دوازده فواره؛ درون این حوض فواره هایی وجود دارد که بدون وجود هیچ نیرویی از خارج، جریان عمودی را برای آب درون حوض به وجود می آورد، که حکایت از شاهکار معماری در گذشته های دور را دارد.

حمام فین؛ که به دلیل معماری خاص و همچنین، حادثه تلخ به قتل رسیدن امیرکبیر، نخست وزیر آن زمان در این حمام، از بخش‌های معروف باغ است.

کوشک صفوی، اتاق شاه نشین، چایخانه، کوشک قاجار یا شترگلوی فتحعلی شاهی، حیاط خلوت کریم خانی، موزه ملی کاشان از دیگر بخش‌های باغ فین هستند که با معماری منحصر به فردشان شما را مجذوب خودشان می‌کنند.

مسجد جامع کاشان

این اثر ارزشمند تاریخی ، کهن‌ترین بنای تاریخی در کاشان است که قدمت آن به دوران حکومت سلجوقیان بازمی‌گردد. این بنای تاریخی و ارزشمند مذهبی، در ادوار مختلفی مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته است. از زیبایی‌های قابل توجه این مسجد، هنر خطاطی استادانی چون «عبدالکریم» و«ابن محمد حسین محمد کاظم اصفهانی» است که بر دیواره‌های آن نقش بسته است.

مسجد و مدرسه آقا بزرگ

مسجد آقا بزرگ کاشان
مسجد آقا بزرگ کاشان

مسجد و مدرسه‌ی آقا بزرگ کاشان، یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین مساجد ساخته شده در دوران قاجار است، عمارتی زیبا که گنبد آن از شاهکار‌های معماری محسوب می‌شود.

خانه تاریخی عباسیان

خانه عباسیان
خانه عباسیان

خانه تاریخی عباسیان یکی از شاهکارهای معماری ایران است. آنچه که خانه عباسیان را منحصر به فرد کرده است، معماری متقارن آن است به طوری که اگر به طراحی آن دقت کنید، تمام اضلاع آن متقارنند و این امر نشان‌ دهنده اوج ظرافت در طراحی است.

این خانه تاریخی منحصر به فرد با همه ی چشم‌اندازهای زیبایی که دارد تاکنون محل ساخت چندین مجموعه تلویزیونی و فیلم سینمایی مانند سریال های مسافر ری، ملاصدرا، خانه ای در تاریکی و جابربن حیان بوده است.

آتشکده نیاسر کاشان

آتشکده
آتشکده

آتشکده‌ای چهارطاقی که از قدیمی‌ترین و عظیم‌ترین نمونه‌های بنای چهار طاقی ایرانی است، در ارتفاعات نیاسر کاشان قرار دارد. این اثر تاریخی به نام‌های «چهار قاپو» و «چهار دروازه» نیز شهرت دارد و در گذشته‌های دور، به عنوان مکانی برای برگزاری آیین و رسوم خاص پیروان دین زرشت، مورد استفاده قرار می‌گرفت.

تپه‌های سیلک کاشان

تپه‌های سیلک کاشان
تپه‌های سیلک کاشان

تپه‌های سیلک کاشان از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشری است که برای علاقمندان به تاریخ و باستان‌شناسی بسیار جذاب است. این  زیگورات که از گل رس و سفال ساخته شده،  پس از جاری‌ شدن سیل در هشتاد سال پیش، سر از خاک بیرون آورده و به عنوان آثاری تاریخی و ارزشمند، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است.

آرامگاه شاعر معاصر، سهراب سپهری

آرامگاه سهراب سپهری
آرامگاه سهراب سپهری

در ۴۲ کیلومتری شهر کاشان به سمت مشهد اردهال که بروید به آرامگاه شاعر مشهور و نقاش معاصر ایران، سهراب سپهری خواهید رسید. این شاعر بزرگ در صحن امامزاده سلطان علی‌ابن محمدباقر در روستای مشهد اردهال به خاک سپرده شده است  و گردشگران و هنر دوستان زیادی را به سوی خود می‌کشاند.

آداب و رسوم

گلاب گیری

گلاب گیری کاشان
گلاب گیری کاشان

رویش زیباترین و خوشبوترین گل ها در دل استان کویری کاشان، موجب شده است تا این شهر در فصل بهار به خصوص در ماه اردیبهشت به عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری در ایران محسوب شود؛ جشنواره خوش آب و رنگ گلاب‌گیری معمولا از اواسط اردیبهشت ‌ماه آغاز می‌شود و تا اواسط خرداد ماه ادامه می‌یابد. یکی از مهمترین مراکزی که مراسم گلاب گیری در آن انجام می‌شود قمصر است که در ۳۰ کیلومتری کاشان قرار دارد.

نخل گردانی

آیین نخل گردانی یکی از رسوم مذهبی در شهرهای کویری است و مردم کاشان نیز آن را به باشکوه ترین شکل اجرا می کنند. نخل نوعی سازه چوبی است که نماد تابوت حسین بن علی، امام سوم شیعیان به شمار می رود و توسط ده ها تن از مردم در روز عاشورا و دیگر ایام سوگواری بلند شده و در خیابان ها چرخانده می شود.

قالیشویان

هر ساله در دومین جمعه ماه مهر، مراسم قالیشویان در کاشان برگزار می‌شود. این مراسم جهت زنده نگه داشتن یاد امامزاده سلطان علی بن محمد باقر (ع)،  فرزند بلافصل پنجمین امام شیعیان حضرت محمد باقر ( ع)، در آستان مقدس این امامزاده در مشهد اردهال برگزار می شود. قالیشویان تنها آیین مذهبی در دنیای اسلام است که زمان انجام آن به تاریخ شمسی مشخص شده و پس از گذشت سالیان بسیار، هنوز هم شکوه و عظمت خاصی را به نمایش می‌گذارد.

دیرینگی و تاریخی بودن این مراسم و جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی آن، سبب شد تا شایستگی ثبت در فهرست میراث ناملموس یونسکو را از دسامبر ۲۰۱۲ پیدا کند.

مشاهیر

سهراب سپهری؛ شاعر و نقاش نامدار ایرانی، کمال الملک؛ مشهورترین و پرنفوذترین شخصیت تاریخ هنر معاصر،  باباافضل کاشانی؛  فیلسوف و حکیم بزرگ ایرانی، غیاث الدین جمشید کاشانی؛ بزرگترین ریاضی دان ایران و از نوابغ و نوادر علم ریاضی در جهان از چهره‌های محبوب و مشهور ایرانی هستند که در شهر کاشان متولد شده ‌اند.

سوغات کاشان

سوغات شهر کاشان را می‌توان به دو دسته خوراکی ‌های خوشمزه و صنایع دستی زیبا و بی نظیر آن تقسیم کرد.

عرقیجات گیاهی

کاشان به داشتن بهترین عرقیات گیاهی مشهور است. عرقیات گیاهی در کاشان معمولا به شیوه‌ی سنتی یعنی در دیگ‌های مسی و به شکل دستی تهیه می‌شود که همین امر بر مرغوبیت آن افزوده است. گلاب، کاسنی، عرق بهار نارنج، عرق نعناع، عرق بیدمشک، عرق دارچین از جمله‌ی این نوشیدنی‌های خوش طعم و پر خاصیت هستند.

شیرینی ها و خشکبار کاشان

سوغات کاشان
سوغات کاشان

کلوچه کاشان یکی از سوغاتی‌های خوشمزه کاشان است که شباهتی به کلوچه‌های شمالی ندارد. علاوه بر آن می‌توان از پشمک، قطاب،باقلوا، سوهان، حلوا ارده، ارده شیره، نقل بیدمشکی، حاجی بادامی، جوزقند وانواع میوه خشک مثل انجیر، هلو و سیب نیز به عنوان سوغات کاشان نام برد.

صنایع دستی

صنایع دستی کاشان
صنایع دستی کاشان

مهمترین صنایع دستی کاشان قالی آن است که نامش در فهرست میراث ناملموس یونسکو نیز قرار گرفته است. سفال‌ گری، شعربافی، زری‌بافی، مخمل‌بافی، زیلوبافی، گیوه‌بافی، نمد‌مالی، مسگری، مشبک کاری ومنبت کاری از دیگر صنایع دستی کاشان هستند که هر کدامشان می‌توانند سوغاتی‌های بی‌نظیری برای عزیزانتان باشند.

غذاهای محلی

یکی از راه ها برای خلق خاطره خوش به هنگام سفر، چشیدن غذاهای سنتی آن دیار است. غذاهای خوشمزه کاشان می تواند طعم تازه ای به سفرتان ببخشد

 گوشت لوبیا، شفته، قیمه ریزه، کوفته چغندر، گوشت عدس بادمجان، گوشت لوبیای سرکه شیره و گوشت کلم و کدو، عدس پلو و کشمش و اشکنه از جمله غذاهای سنتی کاشان هستند که می توانند بهانه ای برای آشنایی با فرهنگ غذایی این شهر پر آوازه باشند.

آب و هوای کاشان

در تقسیم‌بندی اقلیمی، کاشان آب و هوای گرم و بیابانی دارد و زمستان های نسبتا سرد و تابستان های خیلی گرم و خشک از ویژگی‌های آن است. آبادی‌های اطراف کاشان که در دامنه کوه قرار دارند، عموما دارای آب و هوایی لطیف و معتدل هستند؛ اما مناطق اطراف کاشان که در همسایگی شوره‌زارهای کویر مرکزی واقع شده اند، دارای آب وهوایی خشک و سوزان هستند. دلایل اصلی خشکی هوای کاشان قرارگیری آن در کنار دشت کویر و در حاشیه کویر مرکزی و تعلق آن به منطقه خشک فلات ایران است. متوسط دما در کاشان ۱۹.۵ سانتی گراد و میزان بارش سالانه در حدود ۱۲۸ میلی متر تخمین زده می شود.

بهار: آب و هوای معتدل و مطبوع کاشان درفصل زیبای بهار و همچنین برگزاری مراسم خوش عطر و بوی گلاب‌گیری در این فصل، باعث شده تا بسیاری از گردشگران فصل بهار را برای سفر این شهر انتخاب کنند.

تابستان: قرار گیری در کنار کویر باعث می شود تا کاشان در تابستان، آب و هوایی گرم و خشک داشته باشد.

پاییز: با آغاز پاییز هوا رو به اعتدال می گذارد اما دمای شب ها به حد قابل توجهی کاهش می یابد. مسافران کویرنورد، طرفدار سفر به کاشان در فصل پاییز هستند و در این فصل راهی اطراف کاشان می‌شوند و از شن های داغ کویری لذت می‌برند.

زمستان: زمستان های نسبتا سرد، ارمغان آب و هوای کویری برای شهر کاشان است.

اقامت

اقامتگاه سنتی
اقامتگاه سنتی

در این شهر توریستی جهت رفاه حال گردشگرانی که از سراسر ایران و جهان به این شهر گل و گلاب سفر می‌کنند اقامتگاه‌های متنوعی در نظر گرفته شده است تا سفری دلپذیر را برای مسافران رقم بزند. هتل‌هایی در سراسر این شهر با درجه‌بندی‌های مختلفی وجود دارند. اقامتگاه های سنتی که بهترین گزینه برای اقامت به شمار می‌روند؛ چرا که در کنار اقامت، گردشی در سنت و تاریخ را برایتان رقم می زنند. خانه‌های مبله و کمپینگ نیز می‌توانند گزینه‌های اننتخابی و مقرون به صرفه جهت اقامت در این شهر زیبا باشند.

اقتصاد

از زمان های گذشته تا کنون چرخ اقتصاد کاشان بر روی صنایع مختلفی می چرخد. در کشاورزی و محصولات مرتبط به آن شاهد کشت گل محمدی، پنبه، پیاز، صیفیجات و انواع میوه‌ها، غلات و گیاهان دارویی و تولید گلاب و عرقیجات سنتی هستیم. نقش صنایع دستی را نیز نمی توان در رونق اقتصاد این شهر نادیده گرفت که در میان این آن‌ها، صنعت فرش دستباف کاشان در طرح‌ها، نقش‌ها و رنگ های متنوع از شهرت خاصی برخوردار است که سبب گردیده است تا لقب پایتخت فرش ایران را به خود اختصاص دهد. وجود معادنی همچون مس، آهن، سولفات باریم، زاج سبز، نمک طعام، سنگ های مرمر و تراورتن نیز غنیمتی برای اقتصاد کاشان است که البته برخی از آنها هنوز دست نخورده باقی مانده اند.

امروزه این شهر ده‌ها کارخانه فرش ماشینی و صنایعی چون چینی و ملامین‌سازی، کاشی‌سازی، ریسندگی و ابزارآلات صنعتی در خود دارد و به عنوان یکی از قطب های صنعتی کشور شناخته می‌شود.

با وجود ۱۷۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده و ۳۱۳ اثر ثبت شده ملی نمی توان نقش گردشگری را در اقتصاد کاشان نادیده گرفت. وجود جاذبه های متنوع  کاشان،توانسته گردشگران زیادی را هر ساله به سوی خود جذب کند و درآمد قابل توجهی را از این راه به‌دست آورد.

مسیر‌های دسترسی

اگر قصد دارید با ماشین شخصی‌تان به این شهر سفر کنید می توانید از محورهای زیر استفاده کنید

از شمال: اتوبان خلیج فارس و مسیر تهران – قم- کاشان

از شرق: مسیر یزد- نایین- زواره – بادرود یا نطنز – کاشان

از غرب: مسیر خرم آباد – دورود – الیگودرز – خمین – دلیجان – مشهد اردهال – کاشان

از جنوب: مسیر شیراز- آباده – شهرضا – اصفهان – نطنز – کاشان.

کاشان شهر کوچکی است و به راحتی می توان در یک یا دو روز از بیشترین جاذبه‌های آن دیدن کرد؛ پس بازدید از زیبایی های آن وقت زیادی از شما نمی گیرد و با یک برنامه‌ریزی مناسب می‌توانید سفری کوتاه و در عین حال جذاب و به یاد ماندنی را برای خود رقم بزنید.